Dersim'in Pirleri

Aleviler yüzyıllarca maruz kaldıkları baskılara ve sınırlı
imkânlara rağmen inançlarını nasıl korudular? Bu inancı
kuşaktan kuşağa nasıl aktardılar? Aile soylarıyla aşiretler
arasında kurulan “ikrar” bağlarıyla örülmüş devasa,
görünmez bir ağ nasıl oluştu ve ayakta kaldı?
Uzun yıllardır bu sorulara cevap arayan, Dersim bölgesinde
yaptığı sözlü tarih çalışmaları ve alan derlemeleriyle
tanınan Erdal...

Aleviler yüzyıllarca maruz kaldıkları baskılara ve sınırlı
imkânlara rağmen inançlarını nasıl korudular? Bu inancı
kuşaktan kuşağa nasıl aktardılar? Aile soylarıyla aşiretler
arasında kurulan “ikrar” bağlarıyla örülmüş devasa,
görünmez bir ağ nasıl oluştu ve ayakta kaldı?
Uzun yıllardır bu sorulara cevap arayan, Dersim bölgesinde
yaptığı sözlü tarih çalışmaları ve alan derlemeleriyle
tanınan Erdal Gezik, Dersim’in Pirleri’nde Aleviliğin
sosyo-dinsel örgütlenmesini ortaya koyuyor.
Gezik, Osmanlı döneminden Cumhuriyet’e uzanan bir
tarihsel seyirde seyitlik geleneği, Alevi ocakları, devlet ve
aşiretler arasındaki uyumu ve çatışmaları etraflı biçimde
inceliyor. Yaptığı yüzlerce görüşme, saha araştırmaları, aile
belgeleri ve geniş bir kaynak yelpazesine dayanan
kitabında odağa inancın taşıyıcılarının anlattıklarını alıyor.
Bu sayede Dersim ocakları etrafında kurulan kalıtsal, kutsal
bağların da adeta haritasını çıkarıp tarihe bunlar üzerinden
bakıyor.
Dersim’in Pirleri, Alevi tarihyazımını yeni açılımlara teşvik
etmenin yanı sıra benzer dinsel grupların tarihlerini
anlamak için de yol gösterici bir yöntem öneriyor.