Osmanlı Basra'sında Devlet ve Toplum

II. Meşrutiyet dönemi, merkezileşmenin yerel eşraf aleyhine tesis edilmeye çalışıldığı ve buna desantralist eğilimlerin eşlik ettiği bir zaman dilimidir. Basra Körfezi'nin kilidi konumundaki Basra vilayetine odaklanan yazar, II. Meşrutiyet dönemi devlet-toplum ilişkilerini bu çerçevede incelemek suretiyle hem Basra toplumunun kendine has yapısını ortaya koyuyor, hem de merkezileşme siyasetinin imp...

II. Meşrutiyet dönemi, merkezileşmenin yerel eşraf aleyhine tesis edilmeye çalışıldığı ve buna desantralist eğilimlerin eşlik ettiği bir zaman dilimidir. Basra Körfezi'nin kilidi konumundaki Basra vilayetine odaklanan yazar, II. Meşrutiyet dönemi devlet-toplum ilişkilerini bu çerçevede incelemek suretiyle hem Basra toplumunun kendine has yapısını ortaya koyuyor, hem de merkezileşme siyasetinin imparatorluk geneline nüfuz etme potansiyelini belirlemeye çalışıyor.

Osmanlı devlet aygıtının taşrada işleyişi; merkezileşme siyasetinin II. Abdülhamid ve İttihat-Terakki dönemlerinde nasıl farklılaştığı; bölgedeki aşiret yapısı ve toprak mülkiyeti sisteminin siyasi güçle etkileşimi; adem-i merkeziyet ve yerel elitin nüfuzunun sınırları; bir eşraf hareketi olarak ortaya çıkan muhalefetin Arabizm hareketi içerisindeki yeri; Osmanlı-İngiliz nüfuz mücadelesi gibi bir kısmı daha önce hiç ele alınmamış konular, yazarın Osmanlı ve İngiltere devlet arşivleri ile hatıratlar temelinde ayrıntılı olarak irdelediği başlıklar arasında yer alıyor.