Şaka

Ludvik, bir süredir uzak düştüğü kız arkadaşı Marketa’dan mektup alır. Marketa, hayatından memnun olduğunu ve Batı’da devrimin pek yakında gerçekleşeceğini yazmaktadır. Kendisini özlemediği için Marketa’ya kızan Ludvik, bir kartpostalın arkasına, “İyimserlik, insanlığın afyonudur! Sağlıklı ruh, hıyarlıktan başka bir şey değil. Yaşasın Troçki!” yazarak kıza gönderir. Ludvik’in “şaka” olsun diye yaz...

Ludvik, bir süredir uzak düştüğü kız arkadaşı Marketa’dan mektup alır. Marketa, hayatından memnun olduğunu ve Batı’da devrimin pek yakında gerçekleşeceğini yazmaktadır. Kendisini özlemediği için Marketa’ya kızan Ludvik, bir kartpostalın arkasına, “İyimserlik, insanlığın afyonudur! Sağlıklı ruh, hıyarlıktan başka bir şey değil. Yaşasın Troçki!” yazarak kıza gönderir. Ludvik’in “şaka” olsun diye yazdığı bu üç cümle, hem Komünist Parti’den hem de üniversiteden atılmasına, toplumdan dışlanmasına yol açacaktır...

Milan Kundera’nın ilk romanı Şaka, sosyalist Çekoslovakya’nın alaycı bir eleştirisiydi. Bir süre sonra Kundera’nın tüm yapıtları –Şaka’nın Jaromil Jireš tarafından yapılan sinema uyarlaması dahil– yasaklandığı gibi, kendisi de yurttaşlıktan çıkarılacaktı. Şaka’nın ilk yayımlanışından bu yana neredeyse yarım yüzyıl geçti. Zamanında politik göndermeleriyle öne çıkan bu çarpıcı aşk ve intikam romanı, bugün de, her kalıcı yapıt gibi, insan varoluşunun evrensel temalarına ışık tutmayı sürdürüyor.