Nüfus İlkesi Üzerine Bir Deneme

“1838 yılının Ekim ayında, sistematik araştırmalarıma başladıktan on beş
ay sonra, Malthus’un Nüfus İlkesi Üzerine kitabını okumaya başladım ve
hayvanların ve bitkilerin alışkanlıklarını uzun süredir gözlemleyerek…
[türlerin] varoluş mücadelesini anlamaya hazır olduğumdan… [kitabı
okurken] mevcut koşullar altında olumlu değişimlerin devam etme,
olumsuz değişimlerin ise yok olma eğiliminde olduğunu...

“1838 yılının Ekim ayında, sistematik araştırmalarıma başladıktan on beş
ay sonra, Malthus’un Nüfus İlkesi Üzerine kitabını okumaya başladım ve
hayvanların ve bitkilerin alışkanlıklarını uzun süredir gözlemleyerek…
[türlerin] varoluş mücadelesini anlamaya hazır olduğumdan… [kitabı
okurken] mevcut koşullar altında olumlu değişimlerin devam etme,
olumsuz değişimlerin ise yok olma eğiliminde olduğunu fark ettim. (…)
Sonunda üzerinde çalışabileceğim bir teori bulmuştum.”
CHARLES DARWIN, OTOBİYOGRAFİ
Nüfus İlkesi Üzerine Bir Deneme, 1798’de yayımlandığında, insan
nüfusunun geometrik artışına karşı gıda üretiminin aritmetik hızla
artabileceğini öne sürerek karamsar bir gelecek perspektifi sunarak
demografi, ekonomi-politik ve sosyal teori alanlarında önemli bir
tartışma başlatmıştır. Nüfus artışını sınırlayan etmenler, yoksullara
yardımın sakıncaları, bireysel özgürlüklerle toplumsal çıkar arasındaki
gerilim gibi konularda Malthus’un öngörüleri, kitap yayımlandığı günden
beri hem eleştirilmiş hem de yeniden yorumlanmıştır. Yoksulluğun
Tanrı’ın koyduğu bir doğa yasasıyla belirlendiğini, doğal olduğunu iddia
eden Malthus’un tezini Karl Marx, “proletaryaya karşı en acımasız savaş
ilanı” olarak nitelendirmiştir.
Charles Darwin ise bu kitabı evrim teorisinin ilham kaynağı olarak
göstermiştir. Bugün de dünya nüfusu, gıda güvenliği ve ekolojik sınırlar
üzerine yapılan tartışmalarda geçerliliğini koruyan bu klasik eser, siyasal
düşünce tarihinin önemli metinlerinden biri olmaya devam ediyor.